توضیحات

بذر استویا – شیرین برگ (Stevia rebaudiana):

بذر استویا – شیرین برگ یا برگ عسلی – Stevia rebaudiana

 

 

شیرین‌برگ (شکر برگ- برگ عسلی) یا استویا (نام علمی: Stevia rebaudiana) گیاهی از تیره کاسنیان با نهایت ارتفاع یک متر، و حداکثر عمر پنج سال با برگ‌های شیرین که بومی آمریکای جنوبی بوده و تاب سرما ندارد. گیاه شیرین‌برگ شیرین کننده است و جایگزین بسیار خوبی برای شکر محسوب می‌شود چرا که کالری ای به غذا اضافه نمی‌کند. این گیاه به‌طور معمول برای بهتر کردن طعم دارو، نوشابه و چای استفاده می‌شود.

 

امروزه شیرین کننده های مصنوعی در بازار فراوان شده و برخی از افراد به دلیل اینکه کالری مصرفی خود را کاهش بدهند به این افزودنی ها روی آورده اند و عوارض آن را به جان خریده اند، بدون شک شیرین کننده طبیعی استویا که مورد تایید وزارت غذا و دارو آمریکا (FDA) نیز می باشد میتواند جایگزین مناسبی برای شیرین کننده های مصنوعی باشد.

 

اخیراً برخی از شرکت های نوشابه ساز داخلی به استفاده از این گیاه به عنوان شیرین کننده روی آورده اند.

 

برخی از شرکت ها نیز اقدام به فرآوری این گیاه و تولید قرص ها و پودرهای شیرین کننده استویا کرده اند، اما آیا براستی میتوان به ترکیبات موجود در این قرص و پودرهای آماده استویا نیز اعتماد کرد؟ بدون شک برای قابلیت نگهدارندگی و ماندگاری و حفظ شکل و طعم این محصولات به آنها مواد افزودنی اضافه شده، ممکن است حاوی اریتریتول، یک الکل قند و طعم دهنده های طبیعی باشند درنتیجه بهتر است برای استفاده از استویا به عنوان شیرین کننده از گیاه آماده آن استفاده کرد، بهترین راه برای تهیه گیاه کاشت بذر استویا – شیرین برگ می باشد.

 

 

 

 

گیاه شیرین‌برگ بومی نواحی شمالی آمریکای جنوبی است و به‌طور وحشی در سرزمین‌های بلند مناطق مرزی بین برزیل و پاراگوئه می‌روید و در آن مناطق به گیاه «برگ عسلی» (honey leaf) معروف است. به دلیل خاصیت شیرین کنندگی و درمانی برگ شیرین‌برگ، این گیاه به شدت از نظر اقتصادی و علمی مورد توجه قرار دارد. ژاپن اولین کشور آسیایی بود که در سال ۱۹۷۰ از استویا به عنوان شیرین‌کننده در صنایع غذایی و دارویی استفاده کرد. پس از آن کشت استویا در چین، مالزی، سنگاپور، کره جنوبی، تایوان و تایلند گسترش یافت. این گیاه در آمریکا، کانادا و اروپا نیز رشد می‌کند.

 

 

گیاه استویا 50 تا 200 برابر بیشتر از قند و شکر قابلیت شیرین کنندگی دارد درنتیجه برای شیرین کردن نیاز به مقدار بسیار کمتری نسبت به قند مورد نیاز است، باید توجه شود که یک قاشق غذاخوری از برگ و ساقه آسیاب شده استویا معادل یک لیوان بزرگ شکر یا قند شیرین کنندگی دارد.

 

شیرین‌برگ مناسب مناطق جنوبی ایران یا کشت گلخانه‌ای است. شیرینی قند حاصل از دانه این گیاه ۲۵۰ تا ۳۰۰ برابر دیگر گیاهان قندآور چون نیشکر و چغندر قند و میزان قند موجود در آن ۱۵۰ برابر آنهاست. در اصفهان به روش کشت بافت تکثیر شده و بسرعت وارد صنعت گزسازی گردیده‌است. این قند جایگزین مناسبی برای شیرین کننده‌های مصنوعی چون آسپارتام، سدیم ساخارین و سیکلامات بوده چون قابلیت جذب کمتری دارد به کاهش قند خون و فشار خون یاری رساند.

 

پاراگوئه، برزیل، چین، تایوان، کره جنوبی و مالزی از مهمترین کشورهای تولیدکننده استویا هستند. خاک کم شور، بهترین خاک برای کشت استویاست. عصاره استویا در صنایع شیرینی‌سازی، پزشکی و دیگر صنایع خوراکی کاربرد دارد.

 

 

 

 

موارد مصرف گیاه استویا و خواص دارویی:

 

استویا به عنوان یک شیرین کننده بسته‌بندی و مصرف می‌شود. استویا در برخی از غذاها مانند آب نبات، نوشابه‌های پروتئینی و چای به عنوان شیرین‌کننده استفاده می‌شود. در برخی از کشورها، مانند ژاپن، استویا برای چندین دهه به عنوان یک شیرین کننده استفاده می‌شود. در برخی از کشورها نیز شیرین‌برگ به دلیل نگرانی در مورد عوارض جانبی آن یا انواع محدودیت‌ها، بطور کامل ممنوع شده‌است. کالری گیاه شیرین‌برگ صفر است، و عصاره آن ۲۰۰ برابر شیرین تر از قند است.

 

 

شیرینی شیرین‌برگ با توجه به ترکیبات مختلف گلیکوزید، که شامل stevioside, steviolbioside, rebaudiosides AE، و dulcoside است سنجیده می‌شود. گلیکوزیدهایی که در استویا موجود هستند، توسط بدن متابولیزه نمی‌شود، در نتیجه هیچ کالری ای تولید نمی‌کنند. مصرف استویا با صفر کالری یک راه خوب برای یک رژیم غذایی سالم است. شیرین‌برگ ممکن است برای بیماران دیابتی مفید باشد. مطالعات نشان می‌دهد که شیرین کننده‌های شیرین برگ هیچ کالری یا کربوهیدراتی به رژیم غذایی اضافه نمی‌کند.

 

 

بر خلاف شکر، شیرین‌برگ تأثیری بر قند خون یا واکنشی به انسولین نشان نمی‌دهد. پس به بیماران دیابتی این اجازه را می‌دهد تا بدون هیچ دغدغه‌ای از این گیاه بعنوان شیرین کننده و طعم دهنده استفاده کنند. تحقیقات نشان می‌دهد که برخی از گلیکوزیدهایی که در عصاره استویا وجود دارند به تولید ادرار و دفع سدیم کمک می‌کند. مصرف شیرین‌برگ حتی می‌تواند به عنوان کاهش دهنده فشار خون هم عمل نماید. شیرین‌برگ و دیگر شیرین کننده‌های مصنوعی توسط FDA تأیید شده‌است؛ و مصرف در حد تعادل آن هیچ خطری برای سلامتی ندارد.

 

 

برگ های استویا به درمان دیابت کمک می کند و در نتیجه بهترین جایگزین برای قند و شکر در افراد مبتلا به دیابت می باشد.

از استویا در محصولات آرایشی و بهداشتی استفاده می شود، همچنین در تولید خمیر دندان مورد استفاده قرار می گیرد.

استویا به دلیل دارا بودن استویوزید باعث کاهش فشار خون می شود.

وقتی استویا جایگزین قند و شکر و مواد شیرین کننده شود بدون شک با پوکی و پوسیدگی دندان ها باید خداحافظی کرد، همچنین استویا مانع پیشرفت جرم های دندان می شود.

 

برگ ها و ساقه های خشک این گیاه را به صورت دمنوش مورد استفاده قرار دهید و از طعم شیرین آن لذت ببرید، با افزودن استویا به غذا طعم و عطر جدیدی به جز شیرین کنندگی به آن اضافه نمی شود.

 

 

 

 

نکات و آموزش کاشت بذر استویا:

 

 

استویا گیاهی نیمه گرمسیری می باشد که در فضای باز به صورت چند ساله و یک ساله کشت می شود، دمای تحمل این گیاه حداقل 0 درجه و حداکثر 35 درجه می باشد.

در مناطقی که زمستان ملایمی دارند، برگ ها و ساقه ها در زمستان از بین رفته و بهار مجدد سبز می شود (ریشه در زمستان سالم می ماند)

گلدان انتخابی برای کاشت استویا باید عمقی حداقل 10 سانتی متری داشته باشد.

 

بذر استویا – شیرین برگ معمولاً بین 5 تا 15 روز بستگی به دما و شرایط کاشت جوانه می زنند، دمای جوانه زنی بذر این گیاه 21 تا 25 درجه بوده و دمای رشد 28 تا 35 درجه مناسب می باشد.

 

بذرها را در مناطق سردسیری و معتدل بهتر است 6 هفته قبل از بهار و اتمام سرمای بهاره در منزل یا گلخانه و خزانه نشاء کنید و بهار به محل اصلی کاشت ( گلدان یا باغچه) منتقل کنید.

برای کاشت در مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری هر زمانی میتوانید اقدام به کاشت کنید.

 

بذرهای استویا بسیار سبک بوده و به راحتی میشکند در نتیجه مراقب باشید، بهترین خاک برای جوانه زنی این بذر کوکوپیت یا پیت ماس یا ماسه بادی می باشد، برای نتیجه گیری بهتر میتوانید از قرص های جیفی پلت استفاده کنید که در فروشگاه عرضه شده است. (در هر جیفی 3 تا 4 عدد بذر قرار دهید)

بذر ها را زیر لایه ی بسیار نازک از خاک نرم قرار دهید و با اسپری آبیاری کنید.

 

 

برای کاشت خانگی بهتر است بذر ها را بهار و بعد از رفع کامل سرما بکارید. بذر این گیاه را میتوانید ابتدا داخل گلدان کوچک یا لیوان یکبار مصرف و سینی نشاء در عمق 0.2 تا 0.5 سانتی متری بکارید و بعد از رسیدن به طول 5 تا 10 سانتی متر به گلدان یا زمین اصلی منتقل کنید.

 

 

خاک مناسب برای رشد گیاه استویا باید نیمه سبک و دارای زهکشی مناسب باشد ترکیب خاک باغچه و کمپوست یا کود حیوانی برای کاشت باغچه و برای کاشت گلدانی ترکیب کوکوپیت و کمپوست مناسب است.

 

برای انتقال گیاه به باغچه و مزرعه ابتدا خاک را به عمق 15 تا 20 سانتی متر زیر رو رو کنید و با کود حیوانی پوسیده یا کمپوست مخلوط کنید، سپس گیاهان آماده شده و نشاء شده از قبل را به صورت ردیفی کشت کنید، فاصله بین هر دو بوته را 30 تا 40 سانتی متر و هر دو ردیف را 30 تا 50 سانتی متر در نظر بگیرید.

 

 

تا قبل از جوانه زنی بذر، بستر کشت همیشه باید مرطوب باشد ولی غرق آبی نه، برای تسریع در جوانه زنی بذرها میتوانید بر روی بستر کشت یک مشما شفاف بیاندازید، توجه کنید که با این کار دما زیر مشما بالا می رود و در صورتی که هوا خیلی گرم باشد از انجام این کار پرهیز کنید و تنها مراقب باشید که خاک خشک نشود.

 

 

کاشت مستقیم بذر استویا – شیرین برگ در فضای باز مشکلاتی دارد، از قبیل بارندگی شدید و شستشوی بذرها. به همین دلیل توصیه می شود ابتدا بذر ها را به صورتی که بالا گفته شد نشاء کنید و سپس به محل اصلی منتقل کنید.

 

 

علف های هرز را از همان ابتدا حذف کنید، وجود علف هرز باعث رقابت در جذب مواد مغذی خاک میان استویا و علف هرز می شود و باعث کاهش مواد دریافتی مورد نیاز استویا و کم شدن اسانس و عطر گیاه می شود.

خاک مناسب برای کاشت استویا باید PH بین 6 تا 7  داشته باشد.

 

گلهای استویا را با ساقه و از فاصله ی 7 سانتی متری از زمین برداشت و دسته بندی و اقدام به خشک کردن می کنند.

 

گیاه استویا بعد از گذشت 70 تا 100 روز شروع به گلدهی به رنگ سفید می کنند.

بذر استویا – شیرین برگ به دلیل عدم تلقیج درصد پوکی بالایی دارند، البته بذر با کیفیت این گیاه درصد جوانه زنی خوبی دارد، جوانه زنی ایده آل برای بذر استویا – شیرین برگ حدوداً 50 درصد می باشد.

وزن هزار دانه گیاه استویا 0.35 گرم می باشد.

 

کشور ما ایران از نظر شرایط کاشت برای پرورش استویا مساعد است، در مناطقی که خاک شوری کمی دارد میتوان به راحتی این گیاه را پرورش داد، همچنین کشت گلخانه ای آن مرسوم است.

 

در سال اول کاشت در هر هکتار زمین میتوان به طور میانگین 1800 کیلو و در سال های بعد حداقل 3000 کیلو برداشت نمود، استویا در سال 3 تا 4 بار برداشت می شود.

قیمت هر کیلو برگ خشک استویا در بازار ایران 15 تا 35 و گاهاً 50 هزار تومان می باشد.

استویا را معمولاً به صورت 5 ساله کشت می کنند.

 

 

 

 

منبع (کلیک کنید)

اطلاعات بیشتر از این محصول (کلیک کنید)

 

برای سفارش بذر استویا – شیرین برگ (برگ عسلی) ابتدا تعداد مورد نظر را انتخاب نموده و سپس افزودن به سبد خرید را بزنید.